يكديگر جدا مىساختند نه به عنوان شهور اسلامى و شهور غير اسلامى ، و اين وضع تا قرنها همچنان ادامه داشت . شهور فرس قلقشندى از مؤلفان قرن هشتم و نهم هجرى كه خود از دبيران دانشمند ديوان انشاء در مصر بود و كتاب معتبر او به نام « صبح الاعشى فى كتابة الانشاء » يكى از مهم‌ترين كتابها و از نظرى مهمترين كتاب در فن دبيرى ديوان و مجموعهء نسبة كاملى از فرهنگ دبيران ديوان در عصر خود به شمار مىرود ، در بخشى از آن كتاب كه دربارهء تاريخ و تقسيم سال به قمرى و شمسى است دربارهء سال شمسى گويد ، در اين باره چند اصطلاح است ، يكى اصطلاح قبط ( يعنى سال مصرى ) و ديگر شهور فرس . و پس از شرح اين تاريخ يعنى شهور فرس و چگونگى كبيسهء آن گويد : « و خراج خلفا و گردش امور ديوان برهمين تاريخ بود و تاكنون هم ( يعنى قرن نهم هجرى ) عمل ديوان در عراق و ايران بر همين منوال است » . « 1 » پيش از قلقشندى هم در كتابهاى تاريخى و جغرافيايى اسلامى هرجا كه سخن از ديوان خراج يا هيأت و نجوم يا امورى از اين قبيل است همين گاهشمارى ايرانى حتى با نام ماهها و روزهاى آن به كار مىرود و در تاريخ قم كه در قرن چهارم هجرى به زبان عربى و براى ثبت تاريخ اعراب اشعرى كه بيش از دو قرن در آنجا حكومت داشته‌اند تأليف شده است ، اين تاريخ را به فراوانى مىتوان ديد ؛ از آن جمله در نسخه‌اى از تعهدنامه‌اى كه معمولا ده تن از بزرگان عرب قم براى تضمين خراج قبائل عرب آنجا مىنوشته و به ديوان مىسپرده‌اند ، آمده است كه آنها تعهد كردند كه خراج آنها را به اقساط دوازده‌گانه به نجوم ( - اقساط ) اهل قم بپردازند و آن دوازده ماهست اول آن ماه خرداد از ماه‌هاى سنهء كذا و آخر آن ماه ارديبهشت از ماه‌هاى سنهء كذا . « 2 »

--> ( 1 ) . صبح الاعشى ، ص 400 . ( 2 ) . تاريخ قم ، ص 157 .